ศูนย์ปฏิบัติการวิจัยร่วมไทย-จีน ด้านสภาพภูมิอากาศและระบบนิเวศทางทะเล

โครงการ OFS เริ่มดำเนินงานในปี พ.ศ. 2553 และได้รับรองเป็นโครงการวิจัยภายใต้ชื่อ “Development of the Ocean Monitoring and Forecasting System for the South China Sea and Andaman Sea” ในปี พ.ศ. 2555 โดยความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระหว่างกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประเทศไทย กับ First Institute of Oceanography (FIO) Ministry of Natural Resources (MNR) สาธารณรัฐประชาชนจีน และเปลี่ยนเป็นชื่อปัจจุบันตั้งแต่ปี พ.ศ. 2559 โครงการได้รับการสนับสนุนด้านเงินทุนจาก China-ASEAN Maritime Cooperation Fund เพื่อพัฒนาระบบพยากรณ์สภาพแวดล้อมของมหาสมุทรในพื้นที่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตลอดจนเผยแพร่ข้อมูลพยากรณ์วัตถุประสงค์พัฒนาระบบการพยากรณ์สภาพแวดล้อมของมหาสมุทรพัฒนาวิธีการแลกเปลี่ยนการพยากรณ์สภาพแวดล้อมของมหาสมุทรในกรณีเกิดเหตุการณ์ฉุกเฉินรวบรวมข้อมูลที่จำเป็นในการพยากรณ์สภาพแวดล้อมของมหาสมุทร โดยการติดตั้งระบบ ตรวจสอบเบื้องต้นจำนวน 3-5 สถานีศึกษาวิจัยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้องในพื้นที่อ่าวไทย ทะเลอันดามันและพื้นที่ใกล้เคียงพัฒนาศักยภาพของนักวิทยาศาสตร์และนักวิจัยรุ่นเยาว์ด้านแบบจำลองการพยากรณ์มหาสมุทรประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับสามารถนำข้อมูลที่ได้รับจากระบบพยากรณ์มาวิเคราะห์เพื่อสนับสนุนการเตือนภัยที่จะส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศทางทะเลผลการพยากรณ์มหาสมุทรล่วงหน้า 3 วัน ครอบคลุมพื้นที่อ่าวไทยและทะเลอันดามัน บุคลากรของประเทศไทยได้พัฒนาศักยภาพด้านสมุทรศาสตร์มีความร่วมมือภายในโครงการ และเกิดเครือข่ายในระดับภูมิภาคเพื่อการป้องกันระบบนิเวศทางทะเลและภัยพิบัติ 

โครงการวิจัยเริ่มดำเนินงานตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555 โดยความร่วมมือระหว่างกรมทรัพยากรทางทะเล และชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประเทศไทย และ First Institute of Oceanography (FIO), Ministry of Natural Resources (MNR) สาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อศึกษาวิจัยเกี่ยวกับดินตะกอนที่ทับถมใหม่ (Modern sediment) ประเมินสภาพแวดล้อมสมัยบรรพกาล (Paleo-environment) ภูมิอากาศบรรพกาล (Paleo-climate) ในบริเวณอ่าวเบงกอล ทะเลอันดามัน และอ่าวไทย โดยบรูณาการผลการศึกษาจากหลายปัจจัยที่เกี่ยวข้องซึ่งมีความสัมพันธ์กันวัตถุประสงค์สร้างระบบการตรวจสอบและเทคนิคการวิเคราะห์ความเปราะบางของพื้นที่ชายฝั่งทะเลและพื้นที่สามเหลี่ยมปากแม่น้ำที่เกิดจากกระบวนการทางธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์สร้างข้อมูลพื้นฐานในการศึกษาความเสี่ยงภัยทางทะเลศึกษาแนวทางการจัดการและการเตือนภัยที่เกิดจากความเสี่ยงภัยทางทะเลประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับทราบรูปแบบองค์ประกอบของตะกอนดินในแม่น้ำสายหลักบริเวณอ่าวไทยตอนบนสามารถระบุการรุกล้ำของน้ำทะเลในบริเวณอ่าวไทยตอนบนได้ทราบปัจจัยความเสี่ยงภัยทางทะเลที่สัมพันธ์กับตะกอนดินใหม่และทราบแหล่งกำเนิดของตะกอนดินสามารถวิเคราะห์การเคลื่อนย้ายตะกอนดินเพื่อสนับสนุนการศึกษาการกัดเซาะชายฝั่งบุคลากรได้พัฒนาศักยภาพด้านการจัดการชายฝั่งทะเลและธรณีวิทยาทางทะเล

โครงการวิจัยเริ่มดำเนินงานตั้งแต่ปี พ.ศ. 2557 โดยความร่วมมือระหว่างกรมทรัพยากรทางทะเล และชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประเทศไทย และ First Institute of Oceanography (FIO), Ministry of Natural Resources (MNR) สาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อศึกษาวิจัยด้านระบบนิเวศทางทะเล โดยโครงการ Tropical Marine Ecosystem Collaborative Study ประกอบด้วยโครงการย่อย ได้แก่ ระบบนิเวศทางทะเล ปะการัง การศึกษาทางพันธุกรรมและสัตว์ทะเลหายาก ต่อมาโครงการย่อยสัตว์ทะเลหายากได้รับการพัฒนาเป็นโครงการศึกษาสัตว์ทะเลหายาก หลังจากที่ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากกองทุน China–ASEAN Maritime Cooperation Fund ปัจจุบันมีโครงการวิจัยย่อยภายใต้โครงการทั้งสิ้น 5 โครงการ

โครงการ Integrated Observation and Evaluation of Tropical Marine Environment ได้ดำเนินการมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2558 ภายใต้ความร่วมมือระหว่างกรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประเทศไทย และ Third Institute of Oceanography (TIO) และ Island Research Center (IRC) ภายใต้ Ministry of Natural Resources (MNR) สาธารณรัฐประชาชนจีน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นบนชายหาดทรายเขตร้อนซึ่งเกี่ยวข้องกับพลวัตทางสัณฐานชายฝั่ง (coastal morphodynamics) รวมถึงการระบุรูปแบบการเปลี่ยนแปลงทางสัณฐานวิทยาชายฝั่งอันเป็นผลมาจากกระบวนการทางธรณีวิทยาและกิจกรรมของมนุษย์ ตลอดจนการจำแนกการใช้ประโยชน์ที่ดินชายฝั่งโดยอาศัยข้อมูลทางธรณี–สมุทรศาสตร์ เพื่อสนับสนุนการจัดทำแผนการจัดการและวางแผนชายฝั่งอย่างมีประสิทธิภาพ

โครงการวิจัยนี้เริ่มดำเนินงานตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551 โดยความร่วมมือทางวิทยาศาสตร์ระหว่างกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประเทศไทย และ First Institute of Oceanography (FIO), Ministry of Natural Resources (MNR) สาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อติดตามการเปลี่ยนแปลงช่วงการเข้าสู่ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นข้อบ่งชี้การเข้าสู่ฤดูฝนของประเทศไทย และภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตลอดจนการแปรผันระหว่างปี โดยใช้ทุ่นสำรวจทางสมุทรศาสตร์ที่ติดตั้งในทะเลอันดามันวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการสังเกตการณ์มหาสมุทรในระดับภูมิภาคเพื่อศึกษาความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศและการเปลี่ยนแปลงเพื่อทำความเข้าใจกระบวนการทางสมุทรศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับการเกิดมรสุมและอิทธิพลต่อระบบนิเวศทางทะเลศึกษาแนวทางการลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในภาคสังคมและระบบนิเวศประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับมีฐานความรู้วงจรการเกิดลมมรสุม การเกิดปะการังฟอกขาว การจัดการชายฝั่งมีความเข้าใจในกระบวนการด้านสมุทรศาสตร์ ที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของลมมรสุมและผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้นต่อระบบนิเวศทางทะเลศูนย์การเผยแพร่ความรู้และข้อมูลในระดับภูมิภาค

The Intergovernmental Oceanographic Commission of the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO/IOC) Regional Training and Research Center (RTRC) on Ocean Dynamics and Climate (ODC) ก่อตั้งอย่างเป็นทางการภายใต้ข้อตกลงความร่วมมือระหว่าง IOC และ First Institute of Oceanography (FIO) สาธารณรัฐประชาชนจีน ในระหว่างการประชุม Intergovernmental Session of UNESCO/IOC Sub-Commission for the Western Pacific (WESTPAC-VIII) ครั้งที่ 8 ที่เมืองบาหลี สาธารณรัฐอินโดนีเซีย ในวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2553 โดย ODC เป็นศูนย์ฝึกอบรมระดับภูมิภาคแห่งแรกของ UNESCO/IOC โดยภายใต้ความร่วมมือระหว่างกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประเทศไทย และ First Institute of Oceanography (FIO) Ministry of Natural Resources (MNR) สาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งนักวิจัยจากประเทศไทยได้รับการสนับสนุนให้เข้าร่วมอบรมอย่างต่อเนื่องวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มศักยภาพของบุคลากรในการศึกษาด้านสมุทรศาตร์ศาสตร์และภูมิอากาศเพื่อเพิ่มศักยภาพเกี่ยวกับการประยุกต์ใช้แบบจำลองมหาสมุทรและภูมิอากาศเพื่อการพัฒนาระบบพยากรณ์สมุทรศาสตร์ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ได้รับการส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพในการศึกษาด้านสมุทรศาสตร์และ ภูมิอากาศมีการแลกเปลี่ยนระหว่างผู้เชี่ยวชาญและนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ในการแบ่งปันแนวคิดและมุมมองทางวิทยาศาสตร์

โครงการวิจัยเริ่มดำเนินงานตั้งแต่ปี พ.ศ. 2559 ชื่อเดิม Ecological Management Networks for Marine Protected Areas โดยความร่วมมือระหว่างกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประเทศไทย และ Third Institute of Oceanography (TIO) Ministry of Natural Resources (MNR) สาธารณรัฐประชาชนจีน และปรับเปลี่ยนชื่อเป็นชื่อปัจจุบันในปี พ.ศ. 2562 โดยเกิดจากความสำคัญในการนำองค์ความรู้ทางวิชาการมาประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมทางทะเลและชายฝั่งวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอย่างยั่งยืน โดยใช้กลไกของพื้นที่คุ้มครองทางทะเลเพื่อพัฒนากลไกหรือวิธีการในการจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอย่างยั่งยืน

โครงการวิจัยดำเนินการโดยความร่วมมือระหว่างกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประเทศไทย และ First institute of Oceanography (FIO) State Oceanic Administration (SOA) สาธารณรัฐประชาชนจีน โดยมีสถานะเป็นโครงการย่อยภายใต้โครงการ Tropical Marine Ecosystem Collaborative Study (TiME) ระหว่างปี พ.ศ. 2555 - 2558   ก่อนที่จะได้รับการสนับสนุนให้เป็นโครงการหลักในปี พ.ศ. 2559 เมื่อได้รับการสนับสนุนด้านงบประมาณจาก China-ASEAN Maritime Cooperation Fund โดยมุ่งเน้นในการเสริมสร้างศักยภาพในการศึกษาสถานภาพสัตว์ทะเลหายาก และแหล่งที่อยู่อาศัย ครอบคลุมกลุ่มประชากรสัตว์ทะเลหายากที่สำคัญในประเทศไทย โดยใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยเข้ามาสนับสนุน กิจกรรมภายใต้โครงการ เช่น การศึกษาประชากรโลมาที่เกาะไม้ท่อนโดย UAV การศึกษาโลมาอิรวดีในทะเลสาบสงขลา การศึกษาวาฬบรูด้าในอ่าวไทย การศึกษาพะยูนและโลมาชายฝั่งในจังหวัดตรัง การศึกษาโลมาหลังโหนกในอ่าวขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช การวิเคราะห์พันธุกรรมและการปนเปื้อนของโลหะหนักการอพยพของเต่าทะเล การฝึกอบรมเพื่อช่วยเหลือสัตว์ทะเลหายาก และการพัฒนาฐานข้อมูลสัตว์ทะเลหายากระดับภูมิภาค เป็นต้นวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะทางชีววิทยาและระบบนิเวศของสัตว์ทะเลหายาก โดยใช้เทคโนโลยีเพื่อพัฒนาองค์ความรู้ด้านสัตว์ทะเลหายาก พร้อมทั้งเพิ่มขีดความสามารถในการอนุรักษ์สัตว์ทะเลหายากการปรับปรุงข้อมูลสถานภาพสัตว์ทะเลหายาก และการประเมินแหล่งที่อยู่อาศัย วิเคราะห์ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการใกล้สูญพันธุ์ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับมีองค์ความรู้ด้านการจัดการสัตว์ทะเลหายากในประเทศไทยและประเทศในภูมิภาคอาเซียนมีแนวทางมาตรฐานการดำเนินงานเกี่ยวกับสัตว์ทะเลหายาก ด้วยการผนวกรวมเทคโนโลยีที่ทันสมัยเพิ่มเติม และให้ข้อมูลเพื่อสนับสนุนการจัดการพื้นที่คุ้มครองทางทะเลและศูนย์ช่วยเหลือสำหรับสัตว์ทะเลหายากบุคลากรงานด้านสัตว์ทะเลหายากได้รับการพัฒนาศักยภาพมีความร่วมมือที่ดีของเครือข่ายในการบริหารจัดการสัตว์ทะเลหายาก

โครงการวิจัยดำเนินงานภายใต้ความร่วมมือระหว่างกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ ประเทศไทย และ First Institute of Oceanography (FIO) Ministry of Natural Resources (MNR) สาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาการวางแผนเชิงพื้นที่ทางทะเลในประเทศไทย โดยมีพื้นที่ศึกษานำร่องที่เกาะล้าน จังหวัดชลบุรี ประเทศไทย ทั้งนี้ แรกเริ่มได้ดำเนินงานภายใต้โครงการ Ecological Management Networks for Marine Protected Areas (EMPA) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560 และได้รับการเห็นชอบให้เป็นโครงการวิจัยหลักในปี พ.ศ. 2562 ปัจจุบันได้ขยายพื้นที่ศึกษาไปยังเกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี ประเทศไทยวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาการศึกษาเกี่ยวกับการจัดการเชิงพื้นที่ในการจัดการทรัพยากรทางทะเลเพื่อวิเคราะห์ปัญหาและมาตรการแก้ไขปัญหาเชิงพื้นที่ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับมีแนวทางการดำเนินงานการวางแผนจัดการเชิงพื้นที่ทางทะเลและชายฝั่งในประเทศไทยการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งของประเทศไทยมีประสิทธิภาพดีขึ้นบุคลากรด้านการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งได้รับการพัฒนาศักยภาพมีความร่วมมือที่ดีในการดำเนินงานวิจัยด้านทะเลระหว่างประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาชนจีน

     โครงการวิจัยนี้เริ่มดำเนินการตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560 ภายใต้ความร่วมมือระหว่างกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประเทศไทย และ First Institute of Oceanography (FIO), State Oceanic Administration (SOA) สาธารณรัฐประชาชนจีน เป็นโครงการย่อยภายใต้โครงการ Tropical Marine Ecosystem Collaborative Study โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อร่วมกันพัฒนามาตรฐานวิธีการเก็บและวิเคราะห์ตัวอย่างในห้องปฏิบัติการในระดับภูมิภาค รวมถึงการศึกษาชนิด ปริมาณ และการกระจายของไมโครพลาสติกทั้งในตะกอนและห้วงน้ำ ตลอดจนการประเมินผลกระทบของไมโครพลาสติกที่มีต่อระบบนิเวศทางทะเล เพื่อนำไปสู่การจัดทำแผนการจัดการขยะทะเลและไมโครพลาสติกที่มีประสิทธิภาพ     ต่อมา โครงการได้รับการยกระดับเป็นโครงการวิจัยหลัก โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการร่วมไทย–จีน ภายใต้กรอบความร่วมมือด้านทะเล ในการประชุมครั้งที่ 8 เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2568วัตถุประสงค์ศึกษาการแพร่กระจายของไมโครพลาติกในเขตทะเลไกลฝั่ง เพื่อให้ได้มาซึ่งข้อมูลต่อเนื่องจากพื้นที่ติดตามตรวจสอบบริเวณใกล้ฝั่ง ซึ่งเป็นภารกิจหลักของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งศึกษาการปนเปื้อนของไมโครพลาสติกในสิ่งมีชีวิตในทะเล โดยแบ่งเป็นสัตว์สายพันธุ์สำคัญในระบบนิเวศทางทะเล (flagship species) และสัตว์เศรษฐกิจที่ถูกบริโภคในมนุษย์โครงการนำร่องศึกษาสารปนเปื้อนอันตรายที่เกี่ยวเนื่องจากไมโครพลาสติกในเนื้อเยื่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อมพัฒนาศักยภาพของนักวิจัยด้านการสำรวจขยะทะลและไมโครพลาสติกประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับการพัฒนาฐานข้อมูลที่ครอบคลุมเกี่ยวกับขยะทะเลและไมโครพลาสติกในพื้นที่ทะเลนอกชายฝั่งของประเทศไทย โดยบูรณาการเข้ากับ Marine Microplastic Data Integration System จาก FIO และ ระบบฐานข้อมูลขยะทะเล ของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งการจัดทำข้อมูลฐานมาตรฐานระดับชาติที่มีความน่าเชื่อถือทางวิทยาศาสตร์ เกี่ยวกับการสะสมของไมโครพลาสติกในสิ่งมีชีวิตทะเลในพื้นที่สำคัญของประเทศไทย เพื่อให้สามารถเปรียบเทียบกับชุดข้อมูลระหว่างประเทศและการศึกษาระดับโลกได้นักวิจัยรุ่นใหม่ของประเทศไทย (Thailand ECOP) สามารถเพิ่มขีดความสามารถและความเข้าใจด้านการวิจัยไมโครพลาสติกจากโครงการฝึกอบรมได้เสริมสร้างความร่วมมือไทย–จีน และขยายการมีส่วนร่วมภายใต้โครงการทศวรรษแห่งวิทยาศาสตร์ทางทะเลเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ (UN Decade of Ocean Science programs